ISSN: 1303-4332
İndekslendiği Dizinler:
Index Copernicus
|
|
|
Ebu Bekr Zekeriyyâ Er-râzî (865-925) Ve Yaklaşık 1000 Yıl Önce Yazılmış Bir “acil El Kitabı”: Bur’u’s-sâa (bir Saat Içinde Tedavi)
Ahmet ACIDUMANa,Şehriyar ŞEMSb
aDeontoloji AD,Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi,
bŞems Limited Şti., Ankara
Dünya ve İslâm tıp tarihinin önde gelen hekimlerinden ve liderlerinden birisi olan Ebu Bekr Zekeriyya er-Râzî 200’den fazla eser kaleme almış olup, bunun yarısından fazlası tıp ile ilgilidir. El-Hâvî fî’t-Tıbb, el-Kitâbü’t-Tıbbi’l-Mansûrî ve Kitâbu’l-Cederî ve’l-Hasbe Râzî’nin en çok bilinen ve defalarca çeşitli dillere çevirisi yapılan ve basılan yapıtlarıdır. Bur’u’s-sâa (Bir saat içinde tedavi) ise Râzî’nin ilginç eserlerinden birisi olup, kısa bir kitapçıktır. Râzî bu eserini vezir Ebû’l-Kâsım bin Abdullah adına yazmıştır. Râzî bu eserinde bir saat içerisinde tedavi edilebilecek hastalıkları ve onların tedavilerini bildirdiğini söylemektedir. Râzî’nin Türkçeye çevrilmiş az sayıda yapıtı vardır ve Bur’u’s-sâa bunlardan birisidir. Sultan IV. Mehmed (Avcı) zamanında, İbrahim Ağa’nın isteği ile 1068 yılı Muharrem ayının sonlarında (Ekim/Kasım 1657) başlanarak Türkçeye çevrilmiştir. Tabip Mehmed “düzeltilmesi gereken konularda fazlasının katılarak” esere “Bur’u’s-sâa tercümesi” adının verildiğini ve yirmi altı bölüm üzerine düzenlendiğini bildirmektedir. Farsça çevirilerini de bildiğimiz Bur’u’s-sâa’nın Ankara Milli Kütüphane, 06 Hk 50/8’de bulunan bir Türkçe yazması ile İstanbul Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi, No: 5569’da bulunan ve Tabip Edirneli Mehmed bin Ahmed tarafından Türkçe çevirisi yapılarak Terceme-i Bur’u’s-sâa ismi verilen nüshaları temel alınarak, adı geçen eserin çağdaş Türkçeye çevirisi yapılmış; incelenmiş ve bu makalede sunulmuştur. Bu işlem yapılırken eserin Arapça tıpkıbasımı ve Farsça çevirileri de incelenmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Acil tıp, tedavi, tıbbi etik, tıp tarihiTurkiye Klinikleri J Med Ethics 2009;17(1):6-16
|
|
|
|
|
