|
|
Sağlık Hizmetlerini Demokratikleştirecek Bir Adım: Son Dönem Yaşam Destek Kararlarına Hastaların Katılımı
Rabia KAHVECİa
aAile Hekimliği Kliniği, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA
Türkiye’de sağlık sisteminin etkinliği ve işleyişi çok tartışılır. Ancak sistemin daha etkin işlemesi için sağlık hizmetinin hedef kitlesi olan halkın aktif rol oynaması gerektiği çoğu zaman unutulur. Halkın sağlık kararlarına katılımı çeşitli düzeylerde olabilir. Bunlardan biri tedavi kararlarına katılımdır. Gelişmiş sağlık direktifleri (Advance directives) -yaşam vasiyeti (living will) ve yasal sağlık yetkilisi (health care power of attorney)- gibi hastaların son dönem kararlarına katılımına ilişkin kavramlar dünyada kapsamlı bir şekilde tartışılırken Türkiye’de bu süreç henüz başlamamıştır. Hastaların sağlık bakımı sisteminin karar sürecine katılımında bu konuların artık Türkiye’de de tüm yönleriyle tartışılması gerekir. Gelişmiş sağlık direktifleri, çok ciddi bir hastalık durumunda, ya kişinin kendisine verilecek olan sağlık hizmeti ile ilgili taleplerini içeren veya hastanın kendi kararlarını alamayacak duruma geldiğinde yerine karar alacak kişiyi tayin ettiği yazılı belgelerdir. Yaşam vasiyeti yaşamınızı uzatma aşamasında ne tip tıbbi tedaviye izin verdiğinizi detaylarıyla belirten bir belgedir. Yasal sağlık yetkilisi ise hastanın kendi sağlık kararlarını alamayacak halde olması durumunda sağlık kararlarını verme yetkisini belirli bir kişiye devrettiğini gösteren tarihli, imzalı ve şahitli kanuni bir belgedir. Bu belgeye hangi tedavilere izin verildiği, hangilerine izin verilmediği konusunda da direktifler eklenebilmektedir. Bu konudaki çalışmaların hukuki, sosyal, ahlaki, tıbbi tartışmalar açabileceği ve hukuki düzenlemeler ve organizasyon yapılarında değişiklikleri de beraberinde getirebileceği üzerinde durulmalıdır. Bu tartışmalara başlanması sağlık hizmetlerinin demokratik olması için önemli bir adım olacaktır.Anahtar Kelimeler: Gelişmiş sağlık direktifleri; yaşam vasiyeti; sağlık hizmetleri; hasta hakları; karar vermeTurkiye Klinikleri J Med Ethics 2007, 15:90-93
|
|
|
|
|
