|
|
Iki Kadin Gezginin Çiçek Aşisi Tarihine Katkisi
Effie POULAKOU-REBELAKOU*
* Department of the History of Medicine, Athens National University, GREECE
Özet 18. ve 19. yüzyıllarda kadın gezginler sosyal, ekonomik ve eğitimle açıklanabilen nedenlerle nadir görülen olgulardı. Bunlardan gezgin ve anne rolüne sahip olan ikisi sırasıyla Türkiye ve Yunanistan'da, kendi çocukları üzerinde deneysel ya da resmi olarak uygulanan aşılamayı içeren deneyimlerini anlattılar.Birinci yazar: Osmanlı Hükümetinde İngiliz büyükelçisinin eşi Lady Mary Wortley Montagu İstanbul'a 1716 yılında geldi. Kendisi çiçek hastalığının kurbanıydı ve bu hastalığa büyük ilgi duymaktaydı. "Avrupa, Asya ve Afrika Seyahatleri" başlığı altında yazdığı bir seri mektubunda aşının yarar ve değerini destekleyen Türk tüccarları aracılığıyla çiçek aşısının açıkça görülen değerine eğildi. Lady Montagu, bu deneysel yöntemi kendi çocukları üzerinde ilk kez İstanbul'da oğlunda, daha sonra Londra'da Kraliyet Ailesinin gözü önünde kızına uygulayarak İngiltere'ye çiçeğe karşı aşılamayı sokan kişi olarak hatırlanır.İkinci yazar: İlk Yunanistan Kraliçesi Amalia'nın özel rahibinin eşi Danimarkalı Christianne Lüth, Neohelenik Ulus'un kurulmasının hemen sonra eşinin ardından Atina'ya gitti. Tüm bu yıllar boyunca (1839-1852) günlük tuttu, mektuplar yazdı ve her gittiği yerdeki gezi izlenimlerini, çiçek salgını sonrası, 1842'de Kraliyet Mahkemesi Hekiminin çocuklarına yaptığı aşılama gibi çevresinde olan olayları anlattı.Sonuç: Çoğunlukla tıp dışı kaynaklar tarih hakkında bulunmaz detaylar saptar, buluşlar ve aşılamanın uygulanması insanlık boyutuna ayrı bir yön verir.Anahtar Kelimeler: Smallpox vaccination, Women travelers, InventionTurkiye Klinikleri J Med Ethics 2003, 11:4-7
|
|
|
|
|
