|
|
Türkiye'de Eczacılık Ürünlerinin Reklamı (1910-1928)
Gülten DİNÇ*, Nil SARI*
* Istanbul University Cerrahpasa Medical School, Department of Medical History and Ethics, Istanbul, TURKİYE Tıbbi müstahzarlar Bergamalı Galenos (M.S.130-200) döneminden beri bilinir ve kullanılır. Türk hazır ilaç tarihçesinden söz ettiğimizde ise yakın dönemler kastedilir. Türkiye'de 1800'lü yılların ortalarına kadar ilaçların tümü , hekim reçetesi uyarınca, eczanelerde kişiye özel olarak hazırlanırdı. Bu yıllarda piyasada Avrupa'dan getirilen birkaç ilaç dışında, hazır ilaç bulunmazdı. Bu yıllardan sonra bizde üretilmeye başlanan ilk hazır ilaçların hammaddeleri de yine genellikle Avrupa'dan temin edilirdi. Eczacı Hamdi Bey tarafından 1880'de kendi eczanesinde hazırladığı ilaçlarla başlatılan Türk hazır ilaç yapımcılığı, büyük kazanç getirmesi nedeniyle, zaman içinde hızla gelişmeye başlar. Önce eczanelerde üretilmeye başlanan hazır ilaçlar, giderek imalathane ve fabrikalarda üretilir duruma gelir. Hazır ilaca geçiş, eczacıları hastalara tek tek ayrı reçete hazırlama külfetinden kurtarır, ayrıca içine hangi maddenin konduğu belli olan standart bir ilaç daha güvenilirdir.Bir müstahzarın yeterince satılabilmesi için geniş kitlelere duyurulması, yani reklamının yapılması gerekir. Yayınlanan reklâmlar aracılığı ile hazır ilaçlara olan ilgi giderek daha da artar.Bu reklâmları incelediğimizde, ilaç reklâmlarının günümüzdeki gibi sadece hekimi değil hasta ve halkı da bilgilendirmeye yönelik olması, yerli-yabancı ilaçlar arasındaki rekabet ve ilaç araştırmalarında etik değerlere bu günkü kadar önem verilmemesi gibi konularda geçmişle bugün arasında önemli farklılıklar dikkati çekmektedir. Bildiride, dönemin tıp ve eczacılık dergilerindeki reklâmların taranması sonucunda elde edilen veriler değerlendirilecek ve ortaya çıkan sonuçlar tartışılacaktır.Anahtar Kelimeler: Türkiye, Hazır ilaçlar / Müstahzarat, ReklamTurkiye Klinikleri J Med Ethics, 2002, 10:20-25
|
|
|
|
|