|
|
Türkiye'de Kutanöz Leishmaniasisin Dünü, Bugünü
Soner UZUN*, Murat DURDU**, Hamdi R.MEMİŞOĞLU***
* Doç.Dr., Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji AD, Çukurova Üniversitesi Tropikal Hastalıklar Araştırma ve Uygulama Merkezi, ** Dr., Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji AD, Çukurova Üniversitesi Tropikal Hastalıklar Araştırma ve Uygulama Merkezi,*** Prof.Dr., Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji AD, Çukurova Üniversitesi Tropikal Hastalıklar Araştırma ve Uygulama Merkezi, ADANA
Leishmania genusuna dahil parazitler tarafından oluşturulan ve vektör phlebotomuslar tarafından bulaştırılan kutanöz leishmaniasis (KL) dünyanın hemen her bölgesinde görülebilmekle birlikte özellikle Akdeniz havzası ve Ortadoğu'da yüzyıllardır bilinen bir hastalıktır. KL ile ilgili ilk yazılı bilgiye 1050 yılında Ebu Bekir Muhammed bin Zekeriya El-Razi' nin bir eserinde rastlanmakta olup o tarihten itibaren hastalığın özellikle kliniği konusunda önemli bilgi birikimi oluşmuştur. Bununla birlikte KL'nin epidemiyolojisi, etkeni ve bulaşma şekli konusundaki ilk ciddi bilgiler ancak 18. yüzyıldan sonraki araştırmalarla elde edilebilmiştir. Pek çok yabancı ve başta Celal Muhtar ve Hulusi Behçet olmak üzere pek çok yerli araştırmacı KL ile ilgilenerek hastalığın her yönü ile anlaşılmasına değerli katkılarda bulunmuşlardır.Ülkemizin önemli bir kısmında epidemilerle seyreden hastalığın insidansı 1950'li yıllardan itibaren uygulanan sıtma eradikasyonu çalışmaları ile birlikte oldukça azalmıştır. Ancak özellikle 1980'li yıllardan itibaren başta Güneydoğu Anadolu ve Çukurova bölgesi olmak üzere ülkemizin belirli bölgelerinde ciddi bir halk sağlığı problemi olarak tekrar gündeme gelmiştir. Bu yazıda hastalığın ülkemiz eksenindeki tarihi süreci ve günümüzdeki durumu hakkında bilgi sunulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kutanöz leishmaniasis, Tıp tarihi, EpidemiTurkiye Klinikleri J Med Ethics-Hukuku-Tarihi 2002, 10:133-138
|
|
|
|
|
